Szukaj

#10 faktów na temat probiotyków, o których musisz wiedzieć!

Marysia, 12 listopad 2019
#10 faktów na temat probiotyków, o których musisz wiedzieć!

#10 faktów na temat probiotyków, o których musisz wiedzieć!


Z całą pewnością zauważyliście, że zewsząd jesteśmy zalewani reklamami leków i suplementów diety. Nie mam w domu ani telewizora, ani radia, gazet też raczej nie czytam, a mimo to codziennie spotykam się z jakimiś farmaceutycznymi nowinkami. Suplement diety na odczuwany dyskomfort przy zmianach pogody? Czemu nie. Gumy do żucia na ból gardła? Proszę bardzo. Magiczne tabletki, po których zgubisz "boczki" i szampon do włosów, który sprawi, że obudzisz się z gęstą czupryną jak Magda Gessler. Mimo, że rynek farmaceutyczny jest zalewany całą masą preparatów o jakości mocno wątpliwej, całe szczęście istnieją też środki naprawdę godne polecenia. Świetnym  przykładem są probiotyki. Często niedocenianie, jednak stają się one obecnie coraz bardziej popularne i powszechnie stosowane. Są dostępne w żywności, suplementach diety oraz w lekach.

Probiotyki są często kojarzone jedynie z przyjmowaniem antybiotyku. Rzadko mówi się o dodatkowych możliwościach ich stosowania. Poniżej przedstawię Wam 10 faktów, o których warto wiedzieć przy wyborze odpowiedniego preparatu. 

S T A R T !

1. Na początku warto wyjaśnić pojęcia: PROBIOTYK, PREBIOTYK, SYNBIOTYK.

PROBIOTYKI, czyli żywe drobnoustroje (mikroorganizmy), które w odpowiednich ilościach wywierają korzystny efekt na nasze zdrowie. Znaczną większość, bo aż 90% mikroflory jelitowej stanowią bakterie kwasu mlekowego (Streptococcus thermophilus, Lactobacillus acidophilus, Bifidobacterium bifidum), które wytwarzają kwas mlekowy oraz krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe. Na powierzchni jelit żyje około 400 gatunków bakterii, głównie w jelicie grubym.

PREBIOTYKI, czyli składniki żywności, które nie są trawione przez ludzki organizm, jednak pobudzają rozwój i/lub aktywność jednego lub kilku szczepów bakterii bytujących w naszym jelicie grubym. Mówiąc kolokwialnie, "odżywiają" bakterie probiotyczne i hamują rozwój bakterii patogennych, czyli chorobotwórczych. Popularne prebiotyki to inulina, oligofruktoza,  pochodne beta-glukanów i galaktozy. Powszechnie występują one w naturalnych produktach takich jak cykoria (13-20%), karczoch (15-20%), szparagi (10-15%), czosnek (9-16%).

SYNBIOTYK, czyli połączenie probiotyku i prebiotyku w jednym preparacie.

2. Jaki szczep na jakie schorzenie?

Warto zdać sobie sprawę, że takie niewinne mikroorganizmy naprawdę mogą okazać się skuteczne w różnych dolegliwościach. Poniżej przedstawiam przykładowe schorzenia oraz szczepy, które mogą nam pomóc.

  • BIEGUNKA POANTYBIOTYKOWA: S. boulardi, L. rhamnosus, Str. thermophilus, B. lactis, L, acidophilus + L. bulgaricus, L, acidophilus + B. longum, L.casei
  • OSTRA BIEGUNKA INFEKCYJNA: L. rhamnosus, S. boulardi, L. reuteri
  • BIEGUNKA PODRÓŻNYCH: S. boulardi, L. acidophilus + B. bifidum + L. bulgaricus + Str. thermophilus
  • BIEGUNKA ROTAWIRUSOWA: L. reuteri, B. bifidum + Str. thermophilus
  • ZESPÓŁ JELITA DRAŻLIWEGO: Bifidobacterium + Lactobacillus (jedynie do łagodzenia objawów)
  • ZAPARCIA: B. lactis DN-173 010 (Activia), L. casei Shirota, L. acidophillus, E. Coli Nissle 1917
  • KOLKA NIEMOWLĘCA: Lactobacillus reuteri Protectis DSM 17938
  • STYMULACJA UKŁADU ODPORNOŚCIOWEGO: Lactobacillus casei DN114001, Lactobacillus johnsoni La1 NCC533
  • ALERGIA: L. rhamnosus GG, L. casei, L. paracasei, L. rhamosus GG + L. rhamosus LC705, Bifidobacterium breve bb99, Propionibacterium freudenreichii spp.
  • AZS: L. rhamnosus GG + Bifidobacterium Bb-12.

3. Jak przyjmować probiotyk w trakcie antybiotykoterapii?

To zależy od tego, jaki probiotyk wybierzemy.

Jeżeli pacjent planuje brać Enterol, zawierający drożdżaki Saccharomyces boulardi, to może go przyjmować razem z antybiotykiem. Antybiotyki są to związki przeciwbakteryjne, czyli "niszczą" zarówno bakterie chorobotwórcze, jak i te probiotyczne, które naturalnie bytują w naszym organizmie. Enterol zawiera drożdżaki - to nie są bakterie, w związku z czym antybiotyk nie ma na nie wpływu. Należy jednak uważać w sytuacji, gdy musimy z jakiś powodów przyjmować również leki przeciwgrzybicze - one już będą wywierały negatywny wpływ na drożdżaki i należy przyjmować je oddzielnie.

W przypadku bakterii (nie drożdżaków) probiotycznych sprawa trochę się komplikuje. To, czy dany probiotyk możemy przyjąć z antybiotykiem czy nie, zależy od tego czy te bakterie probiotyczne są oporne na działanie antybiotyku (antybiotyk może "zabić" zarówno bakterie chorobotwórcze, jak i te, które przyjmujemy w formie probiotyku). Brzmi skomplikowanie, ale spokojnie - możemy ułatwić sobie życie. Wszystkie bakterie probiotyczne na wszelki wypadek lepiej przyjmować z dwugodzinną przerwą w stosunku do antybiotyku. W ten sposób mamy pewność, że preparat zadziała i antybiotyk nie zniszczy "dobrych bakterii".

4. Jakie działanie na ludzki organizm mogą wywierać drobnoustroje probiotyczne?

Tu można wyróżnić całą masę zastosowań! Większości z nas probiotyki kojarzą się jedynie z przyjmowaniem antybiotyku i ewentualnie jakimiś problemami ze strony układu pokarmowego. Owszem, w tym temacie znajdują one najszersze zastosowanie, ale czy wiedzieliście, że probiotyki:

  • przeciwdziałają alergii,
  • eliminują substancje toksyczne z organizmu,
  • obniżają wchłanianie egzogennego (przyjmowanego z pokarmem) cholesterolu,
  • stymulują układ immunologiczny (odpornościowy),
  • uczestniczą w syntezie witamin grupy B oraz witaminy K,
  • stymulują produkcję śluzu,
  • regulują pracę przewodu pokarmowego,
  • obniżają ciśnienie krwi,
  • zmniejszają ryzyko wystąpienia chorób serca i miażdżycy?

5. Wyższość leku nad suplementem diety.

Jeżeli mamy do wyboru lek oraz suplement diety, ZAWSZE warto wybrać ten pierwszy. (Niebawem ukaże się post na temat różnić między lekiem, a suplementem diety.) Leki posiadają w swoim składzie przebadane klinicznie szczepy bakterii wraz z ich pełną nazwą (rodzaj, gatunek, szczep), mają określone wskazania do stosowania oraz wymagany sposób przechowywania. Wśród całej masy preparatów probiotycznych, znajduje się zaledwie kilka leków, a mianowicie: Lakcid, Lakcid Forte, Enterol, LacidofilMówiąc najogólniej, suplementy mają jeden poważny minus: nigdy nie mamy pewności co tak naprawdę zawierają. To co deklaruje producent na ulotce może niestety okazać się kłamstwem i zwykłym naciąganiem. W przypadku leków nie ma tego niebezpieczeństwa: aby preparat był zarejestrowany jako lek, musi przejść dużo bardziej rygorystyczny i skomplikowany proces, co jest bardziej czasochłonne i pieniędzochłonne (nie ma takiego słowa..). Skoro jesteśmy na tyle świadomi, że sięgamy po probiotyk, to starajmy się wybierać te zarejestrowane jako leki.

6. Szczepy o udowodnionej klinicznie skuteczności.

Na rynku istnieją również preparaty, które zawierają szczepy bakterii o udowodnionej klinicznie skuteczności, jednak bez rejestracji jako produkty lecznicze. Należą do nich: Dicoflor, Acidolac Baby, BioGaia, Sanprobi IBS. Mimo, że nie mają rejestracji jako lek, warto po nie sięgać.

7. Preparat jednoskładnikowy czy wieloskładnikowy?

Często nam się wydaje, że im więcej tym lepiej. Jeżeli mamy do wyboru preparat z jednym składnikiem albo z trzema to prawdopodobnie większość z nas wybierze ten drugi. Ale czy to dobrze? W przypadku probiotyków ciężko odpowiedzieć jednoznacznie. Badania naukowe nie są zgodne w tym temacie. Istnieją dwie przeciwstawne teorie: jedna zakłada, że różne szczepy w jednym preparacie mogą działać synergistycznie (czyli wzmagać pożądany przez nas efekt zdrowotny) lub antagonistycznie (czyli wzajemnie się hamować). Obie możliwości są prawdopodobne, a żadna z nich nie została potwierdzona klinicznie. Według mojej opinii, lepiej wybrać produkt z jednym szczepem (który jest lekiem i ma potwierdzone działanie). Taki preparat również przyniesie pozytywne rezultaty, a wybierając wieloskładnikowy produkt decydujemy się trochę na loterię.

8. Sposób dawkowania.

Nie da się określić jednego sposobu dawkowania probiotyków. Najlepszym rozwiązaniem jest stosowanie takiej dawki, której skuteczność została potwierdzona w badaniach klinicznych. Jednak kto z nas posiada takie informacje? Nikt raczej nie przegląda baz naukowych w drodze do apteki :) Uważa się, ze minimalna dawka terapeutyczna wynosi od 10^6-10^9 do 10^8-10^10 CFU dziennie (CFU, colony forming units - jednostka tworząca kolonię). Dlatego przed rozpoczęciem przyjmowania probiotyku należy zapoznać się z jego ulotką. Producent określa zawartość szczepów probiotycznych w kapsułce/tabletce i na tej podstawie ustalany jest sposób dawkowania.

9. Czy jogurt zastąpi nam probiotyk?

Na rynku istnieją jogurty, które są wzbogacone szczepami Lactobacillus i są uważane za tak zwaną żywność funkcjonalną. Pamiętajmy jednak, że termin ten dotyczy jedynie takich produktów, które zawierają odpowiednią ilość bakterii. Jogurty z wymaganą zawartością drobnoustrojów o skutecznym działaniu (potwierdzonym w badaniach klinicznych) mogą mieś status leku, jednak w Polsce niestety takich nie ma.  Wielu producentów jogurtów chwali się, że ich wyroby są wzbogacone szczepami probiotycznymi, ale w jakiej ilości? Tego nie wie nikt. Producent nie ma obowiązku określania ilości bakterii oraz umieszczania takiej informacji na opakowaniu. Jednakże uważam, że gdyby taki wyrób zawierałby odpowiednią dawkę bakterii probiotycznych, to producent chętnie by się tym pochwalił, bo jest czym. Jeżeli już koniecznie chcemy pić jogurty, to polecam dwa (żywność funkcjonalna):

  • Actimel: zawiera L. casei szczep DN114 001, L. bulgaricus, Str. thermophilus, B. essensis
  • Activia: zawiera L. bulgaricus, Str. thermophilus.

W mojej opinii picie jogurtów mimo wszystko nie wystarczy.

10. Stosowanie probiotyków jest bezpieczne. 

Probiotyki są na ogół dobrze tolerowane i rzadko powodują działania niepożądane. Na podstawie opublikowanych prac naukowych stwierdzono, że ryzyko zakażenia bakteriami probiotycznymi jest niewielkie, a spożycie preparatów zawierających probiotyki u osób bez obciążeń jest pozbawione ryzyka. 

Jak widzicie, stosowanie probiotyków i zdrowa mikroflora jelitowa mają kolosalne znaczenie dla ludzkiego organizmu. Warto znać kilka podstawowych informacji na ich temat, dzięki czemu łatwiej będzie nam wybrać odpowiedni preparat, a co za tym idzie - terapia będzie bardziej skuteczna. Doceńmy te drobne organizmy - naprawdę mogą zdziałać cuda.

Przejście do sekcji sklep


Bibliografia:

1. Kaźmierska A. Probiotyki - recepta na zdrowie? Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych. 2014;63(3):455-472.

2. Winiarz D, Domańska K, Paluch K, et al. Probiotyki a zdrowie - dziś i jutro. Biuletyn Wydziały Farmaceutycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. 2017;10:86-94.

3. Nowak A, Śliżewska K, Libudzisz Z, et al. Probiotyki - efekty zdrowotne. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość. 2010;4(71):20-36.

4. Szajewska H. Praktyczne zastosowanie probiotyków. Gastroenterologia Kliniczna. 2014;6(1):16-23.

5. Lutyńska A, Augustynowicz E, Wiatrzyk A. Problemy stosowania suplementów diety zawierających probiotyki. Probl Hig Epidemiol. 2012;93(3):493-498.

6. Tokarz-Deptuła B, Śliwa-Dominiak J, Adamiak M, et al. Probiotyki a wybrane schorzenia u ludzi. Post.Mikrobiol. 2015;54(2):133-140.

Koszyk

Twój koszyk jest pusty.

Dokonaj swoich pierwszych zakupów

Cena zestawu: %bundleSum%
Anuluj